11 - هنگامى كه تجارت يا سرگرمى و لهوى را ببينند پراكنده مىشوند و به سوى آن مىروند ، و تو را ايستاده به حال خود رها مىكنند ، بگو آنچه نزد خدا است بهتر از لهو و تجارت است و خداوند بهترين روزى دهندگان است .
شان نزول :
در شان نزول اين آيات يا خصوص آيه « * ( وَإِذا رَأَوْا تِجارَةً ) * » روايات مختلفى نقل شده كه همه آنها از اين معنى خبر مىدهد كه در يكى از سالها كه مردم مدينه گرفتار خشكسالى و گرسنگى و افزايش نرخ اجناس شده بودند « دحيه » با كاروانى از شام فرا رسيد و با خود مواد غذايى آورده بود ، در حالى كه روز جمعه بود و پيامبر ص مشغول خطبه نماز جمعه بود ، طبق معمول براى اعلام ورود كاروان طبل زدند و حتى بعضى ديگر آلات موسيقى را نواختند ، مردم با سرعت خود را به بازار رساندند ، در اين هنگام مسلمانانى كه در مسجد براى نماز اجتماع كرده بودند خطبه را رها كرده و براى تامين نيازهاى خود به سوى بازار شتافتند ، تنها دوازده مرد و يك زن در مسجد باقى ماندند ( آيه نازل شد و آنها را سخت مذمت كرد ) پيامبر ص فرمود : اگر اين گروه اندك هم مىرفتند از آسمان سنگ بر آنها مىباريد ( 1 ) .
تفسير : بزرگترين اجتماع عبادى سياسى هفته
در آيات گذشته بحثهاى فشرده اى پيرامون توحيد و نبوت و معاد ، و نيز مذمت يهود دنياپرست آمده بود ، آيات مورد بحث به گفتگو پيرامون يكى از
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ج 9 صفحه 287 و غالب تفاسير ديگر .