گرفته ، و رو به سوى معصيت مىآورند به گمان اين كه مجبورند ، يا اين كه معتقدند مرتكبين گناهان كبيره سرنوشتشان روشن نيست و آن را به قيامت مىاندازند ( 1 ) .
و در حديثى از امام باقر ع مىخوانيم : « نزلت هذه فى القدرية * ( ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناه بِقَدَرٍ ) * » اين آيات در باره قدريه نازل شده در قيامت به آنها گفته مىشود آتش دوزخ را بچشيد ما هر چيزى را روى حساب و اندازه آفريديم ( 2 ) ( اشاره به اين كه منظور از اندازه و حساب اين است كه براى هر گناهى مجازات دقيقى معين ساختهايم ، و اين يكى ديگر از تفسيرهاى آيه است ، و يا اين كه شما كه منكر تقدير الهى بوديد و خود را قادر بر هر چيز مىپنداشتيد و خدا را از قلمرو اعمال خود بيرون فكر مىكرديد اكنون قدرت خدا را ببينيد ، و بچشيد عذاب انحراف خود را ) .
3 - فرمان خداوند فقط يك كلمه است !
مىدانيم در ميان « علت تامه » و « معلول » هيچگونه فاصله زمانى وجود ندارد ، و لذا در اصطلاح فلاسفه ، تقدم علت را بر معلول تقدم رتبى مىدانند ، و در مورد اراده خداوند نسبت به امر ايجاد و خلقت كه روشنترين مصداق علت تامه يا مصداق منحصر به فرد علت تامه است ، اين معنى روشنتر مىباشد .
و لذا اگر آيه * ( وَما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ ) * : ( امر ما يك كلمه بيش نيست ) را به كلمه « كن » تفسير كردهاند ، از تنگى بيان است ، و الا كلمه « كن » نيز تركيبى است از كاف و نون و نياز به زمان دارد ، و حتى « فاء » در « فيكون » كه
هامش
( 1 ) مجمع البحرين ماده « رجا » .
( 2 ) تفسير « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 186 .