باشد ، ولى اين معنى با صيغه جمع سازگار نيست .
سپس براى تاكيد بيشتر مىافزايد : « و هر كار صغير و كبيرى بدون استثنا نوشته مىشود » ( * ( وَكُلُّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ ) * ) .
بنا بر اين حساب اعمال در آن روز يك حساب جامع و كامل است ، چنان كه وقتى نامه اعمال مجرمان به دست آنها داده مىشود فرياد برمىآورند :
كه اى واى بر ما ! اين چه كتابى است كه هيچ عمل كوچك و بزرگى نيست مگر آن را شماره كرده « ! » وَيَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها « ( سوره كهف آيه 49 ) .
« مستطر » از ماده « سطر » در اصل به معنى « صف » مىباشد ، خواه انسانهايى كه در يك صف ايستادهاند ، يا درختانى كه در يك صف قرار دارند ، يا كلماتى كه بر صفحه كاغذ در يك صف رديف شدهاند ، و از آنجا كه بيشتر در معنى اخير به كار مىرود معمولا اين معنى از آن به ذهن مىرسد .
و به هر حال اين هشدار ديگرى است به اين افراد گنهكار و غافل و بى خبر .
و از آنجا كه سنت قرآن مجيد بر اين است كه صالحان و طالحان و نيكان و بدان را در مقايسه با يكديگر معرفى مىكند ، چرا كه در مقايسه تفاوتها چشمگيرتر و آشكارتر است در اينجا نيز بعد از ذكر سرنوشت كافران مجرم اشاره كوتاهى به سرنوشت مسرتبخش و روحپرور پرهيزكاران كرده ، مىفرمايد :
« پرهيزكاران در ميان باغها و نهرهاى بهشتى و فضاى گسترده و فيض وسيع خداوند جاى دارند » ( * ( إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ ) * ) .
« نهر » ( بر وزن قمر ) و همچنين نهر ( بر وزن قهر ) هر دو به معنى مجراى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 79
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٩