راستى كه قرآن در تحليل مسائل بسيار دقيق و الهام بخش است ، مىگويد :
« تفرقه و نفاق درونى » ناشى از « جهل و بيخبرى و نادانى » است ، چرا كه « جهل » عامل شرك است ، و شرك عامل پراكندگى ، و پراكندگى سبب شكست ، و به عكس « علم » عامل توحيد در عقيده و عمل و اتفاق و هماهنگى است كه آن هم به نوبه خود سرچشمه پيروزيها است .
و به اين ترتيب انسجام ظاهرى افراد بى ايمان و پيمان وحدت نظامى و اقتصادى آنها هرگز نبايد ما را فريب دهد ، چرا كه در پشت اين پيمانها و شعارهاى وحدت ، دلهاى پراكنده اى قرار دارد ، و دليل آن هم روشن است ، زيرا هر كدام حافظ منافع مادى خويشند ، و مىدانيم منافع مادى هميشه در تضاد است ، در حالى كه وحدت و انسجام مؤمنان بر اساس اصولى است كه تضاد در آن راه ندارد ، يعنى اصل ايمان و توحيد و ارزشهاى الهى ، بنا بر اين هر جا شكست و ناكامى دامن مسلمين را بگيرد طبق آيات فوق دليلش اين است كه از حقيقت ايمان فاصله گرفتهاند و تا باز نگردند وضع آنها دگرگون نخواهد شد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 533
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٣