انسان هرگز دو خوف با هم جمع نمىشود ، ترس از خدا ، و ترس از ما سوى اللَّه ، زيرا همه چيز مسخر فرمان خدا است ، و هر كس از خدا بترسد و از قدرت او آگاه باشد دليلى ندارد كه از غير او ترسان باشد ، و سرچشمه همه اين بدبختيها جهل و نادانى و عدم درك حقيقت توحيد است .
اگر مسلمانان امروز به معنى واقعى كلمه ، « مسلمان » و « مؤمن » و « موحد » باشند نه تنها از قدرتهاى بزرگ نظامى و صنعتى دنياى امروز به خود وحشتى راه نمىدهند ، بلكه آن قدرتها از آنها مىترسند ، چنان كه نمونههاى زنده آن را با چشم مىبينيم كه با آن همه سلاح و وسائل پيشرفته باز از « ملتى كوچك ولى مؤمن و از جان گذشته » در وحشتند .
نظير همين معنى در آيه 151 سوره آل عمران نيز آمده است : سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِما أَشْرَكُوا بِاللَّه ما لَمْ يُنَزِّلْ بِه سُلْطاناً وَمَأْواهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ : « به زودى در دلهاى كافران رعب و وحشت مىافكنيم ، چرا كه بدون دليل چيزهايى را براى خدا شريك قرار دادند ، و جايگاه آنها آتش است ، و چه بد جايگاهى است قرارگاه ظالمان » ! سپس به بيان نشانه روشنى از اين ترس درونى پرداخته ، مىافزايد : « آنها هرگز با شما به صورت دسته جمعى جز در دژهاى محكم يا از پشت ديوارها نمىجنگند ، و از رويارويى با شما وحشت دارند » ( * ( لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ ) * ) .
« قرى » جمع « قريه » به معنى آبادى است ، اعم از شهر يا روستا ، و گاه به معنى انسانهاى مجتمع در يك محل نيز آمده است .
« محصنة » از ماده « حصن » ( بر وزن جسم ) به معنى دژ مىباشد ، بنا بر اين « قرى محصنه » به آباديهايى گفته مىشود كه به وسيله برج و بارو يا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 531
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣١