جنگها به يارى مؤمنان مىفرستاد بر قلب آنها چيره كرد ، و مجال هر گونه حركت و مقابله را از آنها سلب نمود ، آنها خود را براى مقابله با لشكر برون آماده كرده بودند ، بى خبر از آنكه خداوند لشكرى از درون به سراغشان مىفرستد ، و چنان آنها را در تنگنا قرار مىدهد كه خودشان با دشمن براى تخريب خانه هايشان همكارى كنند .
درست است كه كشته شدن رئيس آنها « كعب بن اشرف » قبل از اين ماجرا وحشتى بر دل آنها افكنده بود ، ولى مسلما منظور از آيه اين نيست آن چنان كه بعضى از مفسران گمان كردهاند - بلكه اين يك نوع امداد الهى بوده كه بارها در جنگهاى اسلامى به يارى مسلمين مىشتافت .
جالب اينكه مسلمانان از بيرون ، دژهاى آنها را ويران مىكردند كه به داخل آن راه يابند ، و يهود از درون ويران مىكردند تا به صورت سالم به دست مسلمانان نيفتد ، و نتيجه اين همكارى ويران شدن استحكامات آنها بود ! در مورد اين آيه تفسيرهاى ديگرى نيز گفته شده ، از جمله اينكه : يهود از داخل ، ديواره دژها را ويران مىكردند تا فرار كنند و مسلمانان از بيرون تا به آنها دست يابند ( ولى اين احتمال بعيد است ) .
و نيز گفته شده كه اين آيه معنى كنايى دارد مثل اينكه مىگوئيم فلان كس خانه و زندگيش را با دست خودش ويران كرد ، يعنى بر اثر نادانيها و لجاجتها سبب بر باد دادن زندگى خود شد .
يا اينكه منظور يهود از تخريب بعضى از خانهها اين بود كه دهانه كوچههاى داخل قلعه را ببندند تا مانع پيشروى مسلمانان شوند و در آينده نيز نتوانند در آن سكنى گزينند .
يا اينكه قسمتى از خانههاى داخل دژ را خراب كردند تا در صورت كشيده شدن ميدان نبرد به داخل دژ جاى كافى براى جنگيدن داشته باشند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 490
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩٠