دنبال آن معتقد بودند كه آن زن براى هميشه بر همسرش حرام مىشود ، و حتى نمىتواند همسر ديگرى انتخاب كند ! و هم چنان بلاتكليف مىماند ، اسلام اين موضوع را - چنان كه ديديم - محكوم مىكند و دستور كفاره را در باره آن صادر نموده است .
بنا بر اين هر گاه كسى نسبت به همسرش ظهار كند ، همسرش مىتواند با مراجعه به حاكم شرع او را موظف سازد كه يا رسما از طريق طلاق از او جدا شود و يا به زندگى زناشويى بازگردد ، اما پيش از بازگشت بايد كفاره اى را كه در آيات فوق خوانديم بدهد ، يعنى در صورت توانايى يك برده را آزاد كند ، و اگر نتوانست دو ماه پى در پى روزه بگيرد ، و اگر آن هم مقدور نبود ، شصت مسكين را اطعام كند ، يعنى اين كفاره جنبه تخييرى ندارد بلكه جنبه ترتيبى دارد .
2 - ظهار از گناهان كبيره است ، و لحن آيات فوق شاهد گوياى اين مطلب مىباشد ، و اينكه بعضى آن را از صغائر شمرده و مورد عفو مىدانند نظر نادرستى است .
3 - هر گاه كسى قادر به اداى كفاره در هيچ مرحله نباشد ، آيا مىتواند تنها به توبه و استغفار قناعت كند و به زندگى زناشويى بازگردد ؟ در ميان فقهاء اختلاف نظر است ، جمعى به اتكاء حديثى كه از امام صادق ع نقل شده ( 1 ) معتقدند در كفارات ديگر ، توبه و استغفار به هنگام عدم قدرت كافى است ، ولى در كفاره ظهار كفايت نمىكند ، و بايد از طريق طلاق ميان آن دو ، جدايى افكند .
در حالى كه جمعى ديگر معتقدند در اينجا نيز استغفار و توبه ، جانشين كفاره مىشود و دليل آنها روايت ديگرى است كه از امام صادق ع در اين زمينه نقل شده است ( 2 ) .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه جلد 15 صفحه 554 ( حديث يك از باب 6 ) .
( 2 ) همان مدرك صفحه 555 حديث 4 .