بعضى نيز گفتهاند كه منظور اجرهاى پى در پى و مضاعف و مداوم است ، جمع ميان اين معانى نيز ممكن است .
در مورد دومين پاداش آنها ( * ( وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه ) * ) بعضى از مفسران گفتهاند منظور همان نور ايمان است كه در قيامت در پيش روى مؤمنان و از سمت راست آنها حركت مىكند ، و ظلمات محشر را با آن مىشكافند و به سوى بهشت و سعادت ابدى پيش مىروند ، چنان كه در آيه 12 همين سوره آمده است يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمانِهِمْ .
در حالى كه بعضى ديگر آن را اشاره به نور قرآن مىدانند كه در دنيا به سراغ مؤمنان مىآيد ، چنان كه در آيه 15 مائده مىخوانيم : قد جاءكم مِنَ اللَّه نُورٌ وَكِتابٌ مُبِينٌ : « از سوى خداوند نور و كتاب آشكارى براى شما آمد » .
ولى ظاهر اين است كه آيه مفهوم مطلق و گسترده اى دارد ، نه اختصاصى به دنيا دارد ، و نه آخرت ، و به تعبير ديگر ايمان و تقوى سبب مىشود كه حجابها از قلب مؤمن بر چيده شود ، و چهره حقايق را بىپرده ببيند ، و در پرتو آن روشن بينى خاصى نصيب او مىشود كه افراد بىايمان از آن محرومند . و اينكه در روايات اهل بيت ع آمده است كه منظور از « نور » در آيه فوق امام معصومى است كه مردم به او اقتدا كنند در حقيقت بيان يكى از مصداقهاى روشن است ( 1 ) .
و بالآخره سومين پاداش مؤمنان پرهيزگار همان غفران و آمرزش گناهان است ، چرا كه بدون آن هيچ موهبتى براى انسان گوارا نيست ، نخست بايد ايمن از عذاب الهى گردد و سپس با نور ايمان و تقوا راه خويش را پيدا كند ، و سرانجام به رحمت مضاعف الهى نائل گردد .
هامش
( 1 ) اين روايات در « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 252 و 253 نقل شده است .