( * ( وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيه بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ ) * ) .
آرى تجهيزات سه گانه انبياء الهى براى اجراى عدالت وقتى مىتواند به هدف نهايى برسد كه از ضمانت اجرايى آهن و « باس شديد » آن برخوردار باشد .
گرچه بعضى تصور كردهاند كه تعبير « انزلنا » نشان مىدهد كه « آهن » از كرات ديگر به زمين آمده است ولى حق اين است كه تعبير به « انزال » در اين گونه موارد اشاره به مواهبى است كه از مقام بالايى به مقامات پائينتر داده مىشود ، و از آنجا كه خزائن همه چيز نزد خدا است و او است كه آهن را براى منافع گوناگونش آفريده تعبير به انزال شده است لذا در حديثى از امير مؤمنان على ع آمده است كه در تفسير اين جمله فرمود : انزاله ذلك خلقه اياه : « منظور از نازل كردن آهن خلقت آن است ) ( 1 ) .
همانگونه كه در آيه 6 سوره زمر در مورد چهار پايان مىخوانيم :
وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ : « و براى شما از چهار پايان هشت زوج نازل كرد » .
بعضى نيز « انزلنا » را از ماده « نزل » ( بر وزن شتر ) به معنى چيزى كه براى پذيرايى ميهمان آماده مىكنند تفسير كردهاند ولى « ظاهر همان معنى اول است .
« باس » در لغت به معنى شدت و قوت و قدرت است و به مبارزه و جنگ نيز باس گفته مىشود ، و لذا بعضى از مفسران آن را به معنى وسائل جنگى اعم از دفاعى و تهاجمى تفسير كردهاند ، در روايتى از امير مؤمنان على ع نقل شده در تفسير اين آيه فرمود : يعنى السلاح و غير ذلك : « منظور اسلحه و غير آن است » ( 2 ) .
روشن است كه اين از قبيل بيان مصداق است .
هامش
( 1 و 2 ) تفسير « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 250 ( حديث 100 و 101 ) .