هدف ديگر شكستن غلها و زنجيرهاى اسارت است چنان كه در آيه 157 سوره اعراف مىخوانيم : وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ :
« پيامبر اسلام بارهاى سنگين را از دوش آنان را بر مىدارد و غل و زنجيرهايى را كه بر دست و پا و گردنشان بود مىشكند » .
هدف ديگر تكميل ارزشهاى اخلاقى است چنان كه در حديث معروف آمده است : بعثت لاتمم مكارم الاخلاق : « من براى تكميل فضائل اخلاقى مبعوث شدهام » ( 1 ) .
و بالآخره هدف ديگر « اقامه قسط » است كه در آيه مورد بحث به آن اشاره ، شده و به اين ترتيب اهداف بعثت انبيا را در هدفهاى « فرهنگى » و « اخلاقى » و « سياسى » و « اجتماعى » مىتوان خلاصه كرد .
ناگفته پيداست كه منظور از « رسولان » در آيه مورد بحث به قرينه « » انزال كتب « همان » انبياء اولو العزم « و مانند آنها مىباشند .
نكته جالب ديگر در جمله « * ( لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ) * » اين است كه از « خود جوشى مردم » سخن مىگويد ، نمىفرمايد : هدف اين بوده كه انبياء انسانها را وادار به اقامه قسط كنند ، بلكه مىگويد : هدف اين بوده كه مردم مجرى قسط و عدل باشند ! آرى مهم اين است كه مردم چنان ساخته شوند كه خود مجرى عدالت گردند ، و اين راه را با پاى خويش بپويند .
ولى از آنجا كه به هر حال در يك جامعه انسانى هر قدر سطح اخلاق و اعتقاد و تقوا بالا باشد باز افرادى پيدا مىشوند كه سر به طغيان و گردنكشى بر مىدارند و مانع اجراى قسط و عدل خواهند بود لذا در ادامه آيه مىفرمايد :
« ما آهن را نازل كرديم كه در آن قوت شديدى است ، و نيز منافعى براى مردم » !
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » جلد 71 صفحه 373 باب حسن الخلق ذيل حديث اول .