« تا مردم به عدل و داد قيام كنند » ( * ( لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ) * ) .
« بينات » ( دلائل روشن ) معنى گسترده اى دارد كه شامل « معجزات » و « دلائل عقلى » مىشود كه انبيا و رسولان الهى با آن مجهز بودند .
منظور از « كتاب » همان كتب آسمانى است ، و از آنجا كه روح و حقيقت همه يك چيز است تعبير به « كتاب » به صورت مفرد مىكند ، هر چند با گذشت زمان و تكامل انسانها ، محتواى آن كاملتر مىشود .
و اما « ميزان » به معنى « وسيله وزن كردن و سنجش » است كه مصداق حسى آن ترازوهايى است كه وزن اجناس را با آن مىسنجند ، ولى مسلما در اينجا منظور مصداق معنوى آن است ، يعنى چيزى كه تمام اعمال انسانها را مىتوان با آن سنجيد ، و آن احكام و قوانين الهى ، و يا آئين او به طور كلى است ، كه معيار سنجش نيكيها و بديها ، و ارزشها و ضد ارزشها است .
به اين ترتيب پيامبران با سه وسيله مجهز بودند : دلائل روشن ، كتب آسمانى ، و معيار سنجش حق از باطل و خوب از بد ، و مانعى ندارد كه فى المثل قرآن مجيد هم « بينه » ( معجزه ) باشد ، و هم كتاب آسمانى ، و هم بيان كننده احكام و قوانين ، يعنى سه بعد در يك محتوى .
و به هر حال هدف از اعزام اين مردان بزرگ با اين تجهيزات كامل همان اجراى « قسط و عدل » است .
در حقيقت اين آيه به يكى از اهداف متعدد ارسال پيامبران اشاره مىكند ، زيرا مىدانيم انبيا اهداف متعددى را پيگيرى مىكردند .
تعليم و تربيت چنان كه در آيه 2 سوره جمعه آمده است هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِه وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ :
« او كسى است كه از ميان مردم درس نخوانده رسولى فرستاد تا آياتش را بر آنها بخواند ، و آنها را تزكيه كند ، و كتاب و حكمت بياموزد » .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 371
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٧١