به بهشت و جوار قرب پروردگار نخواهد بود .
اين نكته نيز شايسته توجه است كه پيشى گرفتن به سوى مغفرت پروردگار از طريق اسباب آن است ، مانند « توبه » و « جبران طاعات فوت شده » و اصولا « اطاعت پروردگار ، پرهيز از معاصى » است .
و اگر در بعضى از احاديث با تفاسير روى بعضى از واجبات و مستحبات تكيه شده مانند « پيشى گرفتن در جماعت در صف اول » و يا « صف اول در جهاد » و يا « تكبيرة الاحرام با امام جماعت » و يا « نماز اول وقت » به خاطر ذكر مثال يا بيان مصداق روشن است و چيزى از گستردگى مفهوم آيه نمىكاهد .
و در پايان آيه مىافزايد : « اين فضل الهى است كه به هر كس بخواهد مىدهد و خداوند صاحب فضل عظيم است » ( * ( ذلِكَ فَضْلُ اللَّه يُؤْتِيه مَنْ يَشاءُ وَاللَّه ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ) * ) .
يقينا آن چنان بهشت گسترده با آن مواهب عظيمش چيزى نيست كه انسان با اين اعمال ناچيز به آن برسد ، و اين تنها فضل و رحمت و لطف الهى است كه آن پاداش عظيم را در مقابل اين قليل قرار داده ، و از او نيز جز اين انتظار نيست .
چرا كه پاداشها هميشه به مقياس اعمال نيست بلكه به مقياس كرم پاداش دهنده است .
و به هر حال اين تعبير به خوبى نشان مىدهد كه ثواب و جزا مزد عمل نيست بلكه يك نوع تفضل و رحمت است .
سپس براى تاكيد بيشتر در زمينه عدم دلبستگى به دنيا ، و شاد نشدن به اقبال آن ، و غمگين نگشتن به ادبار آن ، مىافزايد : « هيچ مصيبتى در زمين و در وجود شما واقع نمىشود مگر اينكه همه آنها قبل از آنكه شما و زمين را
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 361
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦١