از اين مرحله كه بگذرد مرحله چهارم فرا مىرسد و احساسات « كسب مقام و فخر » در انسان زنده مىشود .
و سرانجام به مرحله پنجم مىرسد و در اين مرحله به فكر افزايش مال و نفرات و جمع ثروت مىافتد .
مراحل نخستين تقريبا بر حسب سنين عمر مشخص است ولى مراحل بعد در افراد كاملا متفاوت مىباشد ، و بعضى از آنها ، مانند مرحله تكاثر اموال ، تا پايان عمر ادامه دارد ، هر چند بعضى معتقدند كه هر دوره اى از اين دورههاى پنجگانه هشت سال از عمر انسان را مىگيرد ، و مجموعا به چهل سال بالغ مىگردد ، و هنگامى كه به اين سن رسيد شخصيت انسان تثبيت مىگردد .
اين امر نيز كاملا ممكن است كه بعضى از انسانها شخصيتشان در همان مرحله اول و دوم متوقف گردد ، و تا پيرى در فكر « بازى و سرگرمى و معركه گيرى » باشند ، و يا در دوران تجمل پرستى متوقف گردد ، و ذكر و فكرشان تا دم مرگ فراهم كردن خانه و مركب و لباس زينتى باشد ، اينها كودكانى هستند در سن كهولت و پيرانى هستند با روحيه كودك ! سپس با ذكر يك مثال آغاز و پايان زندگى دنيا را در برابر ديدگان انسانها مجسم ساخته ، مىفرمايد : « همانند بارانى است كه از آسمان نازل مىشود ، و چنان زمين را زنده مىكند كه گياهانشان زارعان را در شگفتى فرو مىبرد ، سپس خشك مىگردد ، به گونه اى كه آن را زرد رنگ مىبينى ، سپس درهم شكسته و خرد و تبديل به كاه مىشود » ! ( * ( كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُه ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراه مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطاماً ) * ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) « يهيج » از ماده « هيجان » در لغت به دو معنى آمده است : يكى خشك شدن گياه ، و ديگرى به حركت در آمدن و جوش و خروش ، ممكن است اين دو معنى به يك ريشه باز گردد زيرا هنگامى كه گياه خشك شد آماده جدايى و پراكندگى و حركت و جوش و خروش مىشود !