راه خدا است ، يعنى افراد مؤمن اجر و پاداش شهيدان را دارند ، و به منزله شهداء محسوب مىشوند ، لذا در حديثى داريم كسى خدمت امام صادق ع آمد و عرض كرد : « ادع اللَّه ان يرزقنى الشهادة » « از خدا بخواه كه شهادت را به من روزى كند » ! امام ع فرمود ان المؤمن شهيد ، و قرا هذه الاية « مؤمن شهيد است ، سپس همين آيه ( و * ( الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّه وَرُسُلِه ) * . . . ) را قرائت فرمود » ( 1 ) .
البته جمع ميان هر دو معنى نيز ممكن است ، به خصوص اينكه در قرآن مجيد واژه شهيد و شهداء غالبا به گواهان بر اعمال و مانند آن اطلاق شده است .
به هر حال خداوند مؤمنان راستين را در اينجا به دو وصف توصيف مىكند :
نخست وصف « صديق » و ديگرى « شهيد » ، و اين نشان مىدهد كه منظور از مؤمنان در آيه مورد بحث مقام بالايى از ايمان است ، و الا يك مؤمن عادى چگونه مىتواند اين دو وصف را به خود اختصاص دهد ؟ ( 2 ) سپس مىافزايد : « براى آنهاست پاداش اعمالشان و نور ايمانشان » ( * ( لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْ ) * ) .
اين تعبير سربسته اشاره به پاداش عظيم و نور فوق العاده آنهاست .
هامش
( 1 ) « تفسير عياشى » طبق نقل « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 244 .
( 2 ) مطابق تفسير فوق جمله « * ( أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ وَالشُّهَداءُ عِنْدَ رَبِّهِمْ ) * » هيچ تقديرى ندارد ، و اين گروه از مؤمنان را مصداق « صديقين و شهدا » شمرده ، ولى بعضى از مفسران معتقدند كه اينها به منزله صديقين و شهدا هستند نه خود آنها ، يعنى اجر و پاداش آنها را دارند نه تمام افتخارات آنها را ، و مىگويند آيه در تقدير چنين است : « اولئك لهم مثل اجر الصديقين و الشهداء » ( تفسير روح المعانى ، و الميزان ذيل آيات مورد بحث ) و طبعا مرجع ضميرهاى « لهم » و « اجرهم » نيز متفاوت خواهد بود ولى اين تفسير با ظاهر آيه سازگار نيست ( دقت كنيد ) .