كه لازم بود بر ايمان و يقين و اخلاص آنها به خاطر مصاحبت با قرآن افزوده شود ( آيه فوق نازل شد و به آنها هشدار داد ) ( 1 ) .
پاره اى از شان نزولهاى ديگر نيز در زمينه اين آيه به چشم مىخورد كه چون حكايت از مكى بودن آيه مىكند قابل اعتماد نيست ، زيرا مشهور اين است كه تمام اين سوره در مدينه نازل شده است .
تفسير :
غفلت و بيخبرى تا كى ؟ !
بعد از ذكر آن همه انذارهاى كوبنده و هشدارهاى بيدارگر در آيات گذشته و بيان سرنوشت دردناك منافقان و كافران در قيامت در نخستين آيه مورد بحث به صورت يك نتيجه گيرى مىفرمايد : « آيا وقت آن نرسيده است كه دلهاى افراد با ايمان در برابر ذكر خدا و آنچه از حق نازل شده است خاشع گردد .
و همانند كسانى نباشند كه در گذشته كتاب آسمانى به آنها داده شد ( مانند يهود و نصارى ) سپس در ميان آنها و پيامبران فاصله افتاد ، عمرهاى طولانى يافتند و خدا را فراموش كردند و قلبهاى آنها قساوت پيدا كرد ، و بسيارى از آنها فاسق و گنهكار بودند « ( * ( أَ لَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّه وَما نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلُ فَطالَ عَلَيْهِمُ الأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ ) * ) ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 9 صفحه 237 - در تفسير « در المنثور » نيز شان نزولهايى از جمله شان نزولى شبيه به شان نزول دوم آمده است ( در المنثور جلد 6 صفحه 175 ) - بيضاوى نيز در تفسير خود ( انوار التنزيل ) اين شان نزول را آورده است .
( 2 ) « يان » از ماده « أنى » ( بر وزن امن ) و از ماده « انا » ( بر وزن ندا ) و از ماده « أناء » ( بر وزن جفاء ) به معنى نزديك شدن و حضور وقت چيزى است .