شان نزول :
براى نخستين آيه مورد بحث شان نزولهاى متعددى نقل شده از جمله اينكه :
آيه مزبور يك سال بعد از هجرت در باره منافقان نازل شده است به خاطر اينكه روزى از سلمان فارسى پرسيدند از آنچه در تورات است براى ما سخن بگو ! ، چرا كه در تورات مسائل شگفتانگيزى است ( و به اين وسيله مىخواستند نسبت به قرآن بى اعتنايى كنند ) در اين هنگام آيات آغاز سوره يوسف نازل شد ، سلمان به آنها گفت اين قرآن « احسن القصص » و بهترين سرگذشتها است ، و براى شما از غير آن نافعتر است .
مدتى از تكرار سؤال خوددارى كردند باز به سراغ سلمان آمدند و همان خواهش را تكرار كردند : در اين هنگام آيه اللَّه نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْه جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ . . . « خداوند بهترين سخن را نازل كرده كتابى كه آياتش ( از نظر لطف و زيبايى و معنى ) همانند يكديگر است آياتى مكرر دارد ( اما تكرارى شوقانگيز ) كه از شنيدن آياتش لرزه بر اندام كسانى كه در برابر پروردگارشان خاشعند مىافتد . . . » . ( زمر - 23 ) .
باز مدتى از تكرار اين سؤال خوددارى كردند و بار سوم به سراغ سلمان آمدند و همان درخواست را تكرار كردند : در اين هنگام آيه مورد بحث نازل شد ( و آنها را مؤاخذه كرد كه آيا موقع آن نرسيده است كه در برابر نام خدا خشوع كنيد و از اين سخنان دست برداريد ) .
در شان نزول ديگرى آمده است كه ياران پيامبر ص در مكه در خشكسالى و زندگى سختى به سر مىبردند هنگامى كه مهاجرت كردند به فراوانى و نعمت رسيدند وضع آنها دگرگون شد و قساوت بر قلوب عده اى چيره گشت ، در حالى