و عقيده و عمل فرسنگها با هم فاصله داشتيم ، شما خط خود را از ما جدا كرده بوديد ، و در اصول و فروع از حق بيگانه بوديد .
سپس مىافزايند : « شما گرفتار خطاهاى بزرگى بوديد از جمله :
1 - « شما خود را به واسطه پيمودن طريق كفر فريب داديد و هلاك كرديد » ( * ( وَلكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ ) * ) .
2 - « پيوسته در انتظار مرگ پيامبر ص و نابودى مسلمين و برچيده شدن اساس اسلام بوديد » « * ( وَتَرَبَّصْتُمْ ) * » .
بعلاوه در انجام هر كار مثبت و هر حركت صحيح حالت صبر و انتظار داشتيد و تعلل مىنموديد .
3 - « پيوسته در امر معاد و رستاخيز و حقانيت دعوت پيامبر ص و قرآن شك و ترديد داشتيد » ( * ( وَارْتَبْتُمْ ) * ) .
4 - « همواره گرفتار آرزوهاى دور و دراز بوديد آرزوهايى كه هرگز دست از سر شما برنداشت تا فرمان خدا دائر بر مرگتان فرا رسيد » ( * ( وَغَرَّتْكُمُ الأَمانِيُّ حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّه ) * ) .
آرى اين آرزوها لحظه اى مجال تفكر صحيح به شما نداد ، غرق رؤياها و پندارها بوديد ، و در عالمى از وهم و خيال زندگى مىكرديد ، و آرزوى وصول به شهوات و اهداف مادى بر شما چيره بود .
5 - « از همه اينها گذشته شيطان فريبكار ( كه پايگاهش را در وجودتان محكم كرده بود ) شما را در برابر خداوند فريب داد » ( * ( وَغَرَّكُمْ بِاللَّه الْغَرُورُ ) * ) .
او با وسوسهها شما را مغرور كرد ، گاه دنيا را در نظرتان جاودانه جلوه داد ، و گاه قيامت را يك حلواى نسيه قلمداد كرد ، گاهى شما را به لطف و رحمت الهى مغرور مىكرد ، و گاه اصلا وجود خداوند بزرگ را زير سؤال مىبرد ! اين عوامل پنجگانه دست به دست هم دادند و خط شما را به كلى از ما
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٣٣