« كداميك از مؤمنان ايمانشان شگفتانگيزتر است ؟ گفتند : فرشتگان ، فرمود : چه جاى تعجب كه آنها ايمان بياورند ؟ آنها در جوار قرب خداوندند گفتند : پس انبياء ، فرمود : با اينكه وحى بر آنها نازل مىشود چگونه ايمان نياورند ؟ گفتند : پس خود ما ! فرمود : چه جاى تعجب كه شما ايمان بياوريد در حالى كه من در ميان شما هستم ؟ ( اينجا بود كه همه ساكت ماندند و پيامبر فرمود : ) ولى از همه اعجابانگيزتر قومى هستند كه بعد از شما مىآيند و تنها اوراقى را در برابر خود مىبينند و به آنچه در آن است ايمان مىآورند » ( 1 ) .
و اين يك واقعيت است كه افرادى كه ساليان دراز بعد از رحلت پيامبر ص قدم به عرصه هستى مىگذارند و فقط آثار رسول اللَّه را در كتب مىبينند و به حقانيت دعوتش پى مىبرند امتياز عظيمى بر ديگران دارند .
تعبير به « ميثاق » ( پيمان مؤكد ) مىتواند اشاره به فطرت توحيدى باشد و يا دلائل عقلى كه با مشاهده نظام آفرينش بر انسان ظاهر مىگردد ، و تعبير « بربكم » ( پروردگارتان ) كه اشاره اى به تدبير الهى در عالم خلقت است شاهد بر اين معنا است .
بعضى « ميثاق » را در اينجا اشاره به پيمان « عالم ذر » دانستهاند ، ولى اين معنى بعيد به نظر مىرسد جز به همان تفسيرى كه ما براى عالم ذر قبلا ذكر كردهايم ( 2 ) .
آيه بعد براى تاكيد و توضيح بيشتر پيرامون همين معنى مىافزايد : « او
هامش
( 1 ) « صحيح بخارى » طبق نقل « تفسير مراغى » و « تفسير فى ظلال القرآن » ذيل آيات مورد بحث .
( 2 ) به تفسير نمونه جلد 7 ذيل آيه 172 سوره اعراف صفحه 4 مراجعه كنيد .