* ( تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ) * ) .
چگونه او با ما نباشد در حالى كه ما نه تنها در وجود كه در بقاء خود لحظه به لحظه به او متكى هستيم و از وى مدد مىگيريم ، او روح عالم هستى است ، او جان جهان است ، بلكه او برتر از اين و آن است ! از زمانى كه به صورت ذره خاكى در گوشه اى افتاده بوديم ، و از آن لحظه اى كه به صورت جنين در شكم مادر قرار داشتيم او با ما بود ، و در تمام عمر ، و در عالم و برزخ نيز همه جا با ما است ، آيا با اين حال ممكن است از ما بى خبر باشد ؟ ! راستى اين احساس كه او همه جا با ما است از يك سو به انسان عظمت و شكوه مىبخشد و از سوى ديگر اطمينان و اعتماد به نفس مىدهد و شجاعت و شهامت در او مىآفريند ، و از سوى سوم احساس مسئوليت شديد مىبخشد ، چرا كه او همه جا حاضر و ناظر و مراقب است ، و اين بزرگترين درس تربيت است ، آرى اين اعتقاد ريشه اصلى تقوى و پاكى و درستكارى انسان است و هم رمز عظمت و بزرگى او .
اين يك واقعيت است كه او هميشه و همه جا با ما است ، نه يك كنايه و مجاز ، حقيقتى كه از يك سو دلپذير و دلانگيز و روحپرور است ، و از سوى ديگر رعبانگيز و مسئوليت آفرين ! لذا در حديثى از پيغمبر گرامى اسلام ص نقل شده است كه فرمود :
ان من افضل ايمان المرء ان يعلم ان اللَّه تعالى معه حيث كان :
« برترين مرحله ايمان انسان اين است كه بداند هر جا باشد خدا با او است » ( 1 ) .
در حديث ديگرى مىخوانيم كه موسى عرض كرد : اين اجدك يا رب ؟ .
هامش
( 1 ) در المنثور جلد 6 صفحه 171 .