آفرينش آتش است ، آتشى كه از مهمترين ابزار زندگى بشر ، و مؤثرترين وسيله در تمام صنايع است ، مىفرمايد : « آيا هيچ در باره آتشى كه مىافروزيد انديشيدهايد » ؟ ( * ( أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ ) * ) .
« آيا شما درخت آن را آفريدهايد يا ما آفريدهايم » ؟ ( * ( أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ ) * ) .
« تورون » از ماده « ورى » ( بر وزن نفى ) به معنى مستور ساختن است و به آتشى كه در وسائل آتشافروزى نهفته است و آن را از طريق جرقه زدن بيرون مىآورند « ورى » و « ايراء » مىگويند .
توضيح اينكه : براى افروختن آتش و ايجاد جرقه نخستين كه امروز از كبريت و فندك و مانند آن استفاده مىكنند در گذشته گاه از آهن و سنگ چخماق بهره مىگرفتند ، و آنها را به يكديگر مىزدند و جرقه ظاهر مىشد ، اما اعراب حجاز از دو نوع درخت مخصوص كه در بيابانها مىروئيد و بنام « مرخ » و « عفار » ناميده مىشد به عنوان دو چوب آتشزنه استفاده مىكردند ، اولى را زير قرار مىدادند و دومى را روى آن مىزدند ، و مانند سنگ و چخماق جرقه از آن توليد مىشد .
غالب مفسران آيات فوق را به همين معنى تفسير كردهاند كه خداوند مىخواهد از آتشى كه در چوب اين گونه درختان نهفته شده و از آن به عنوان آتشزنه استفاده مىشود استدلال بر نهايت قدرت خود كند ، كه در « شجر اخضر » ( درخت سبز ) آتش و نار آفريده است ، در حالى كه جان درخت در آب است ، آب كجا و آتش كجا ؟ ! آن كس كه چنين توانايى دارد كه اين آب و آتش را در كنار هم بلكه در درون هم نگهدارى كند چگونه نمىتواند مردگان را لباس حيات بپوشاند
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 257
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٧