هنگامى كه از اين غذاى ناگوار خوردند تشنه مىشوند ، اما نوشابه آنها چيست ؟ قرآن در آيه بعد مىگويد : « شما روى آن غذاى ناگوار از آب سوزان مىنوشيد » ! ( * ( فَشارِبُونَ عَلَيْه مِنَ الْحَمِيمِ ) * ) ( 1 ) .
« و چنان حريصانه مىنوشيد همانند نوشيدن شترانى كه به بيمارى استسقا مبتلا شدهاند » ( * ( فَشارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ ) * ) .
شترى كه مبتلا به اين بيمارى مىشود آن قدر تشنه مىگردد و پى در پى آب مىنوشد تا هلاك شود ، آرى اين است سرنوشت « ضالون مكذبون » در قيامت .
« حميم » به معنى آب فوق العاده داغ و سوزان است ، لذا به دوستان گرم و پر محبت « ولى حميم » مىگويند ، « حمام » نيز از همين ماده مشتق شده است .
« هيم » ( بر وزن ميم ) جمع « هاؤم » ( و بعضى آن را جمع « اهيم » و « هيماء » مىدانند ) در اصل از « هيام » ( بر وزن فرات ) به معنى بيمارى عطش است كه به شتر عارض مىشود ، اين تعبير در مورد عشقهاى سوزان ، و عاشقان بيقرار نيز به كار مىرود .
بعضى از مفسران « هيم » را به معنى زمينهاى شنزار مىدانند كه هر قدر آب روى آن بريزند در آن فرو مىرود و گويى هرگز سيراب نمىشود ! و در آخرين آيه مورد بحث بار ديگر اشاره به اين طعام و نوشابه كرده ، مىگويد : « اين است وسيله پذيرايى از آنها در روز قيامت » ! ( * ( هذا نُزُلُهُمْ يَوْمَ الدِّينِ ) * ) .
هامش
( 1 ) قابل توجه اينكه در آيه قبل ضمير مؤنث ( منها ) به « * ( شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ ) * » باز مىگردد و در اين آيه ضمير مذكر ( عليه ) چرا كه « شجر » هم به معنى مذكر و هم مؤنث به كار مىرود و همچنين ثمر ( مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث ) .