( * ( لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَلا تَأْثِيماً ) * ) .
نه در آنجا دروغ و تهمت و افترا وجود دارد ، و نه استهزاء و غيبت ، نه كلمات نيشدار ، نه تعبيرات گوشخراش ، نه سخنان لغو و بيهوده و بى اساس ، هر چه هست در آنجا لطف و صفا و زيبايى و متانت و ادب و پاكى است و چه عالى است محيطى كه سخنان آلوده در آن نباشد ، و اگر درست فكر كنيم بيشترين ناراحتى ما در زندگى اين دنيا نيز از همين سخنان لغو و بيهوده و گناه آلود و زخم زبانها و جراحات اللسان است ! سپس مىافزايد : « تنها چيزى كه در آنجا مىشنوند سلام است سلام » ! ( * ( إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً ) * ) ( 1 ) .
آيا اين سلام از ناحيه خداوند است ؟ يا از ناحيه فرشتگان ؟ يا خود بهشتيان نسبت به يكديگر ؟ و يا همه اينها ؟
از همه مناسبتر تفسير اخير است چنان كه در آيات ديگر قرآن به سلام خداوند و فرشتگان و بهشتيان بر يكديگر اشاره شده است ( 2 ) .
آرى آنها جز سلام چيزى نمىشنوند ، سلام و درود خداوند و ملائكه مقربين او ، و سلام و درود خودشان به يكديگر ، در آن جلسات پر شور و پر صفا كه لبريز از دوستى و محبت است .
محيط آنها آكنده از سلام و سلامت است ، و همين معنى بر تمام وجود آنها
هامش
( 1 ) « سلاما » مفعول به براى « قيلا » مىباشد كه مصدر است مانند « قول » يعنى گفتار آنها در آنجا سلام است ، اين احتمال نيز داده شده است كه « سلاما » صفت براى « قيلا » بوده باشد ، و يا مفعول به ( يا مفعول مطلق ) براى فعل محذوفى است ، و در تقدير « يسلمون سلاما » مىباشد ، ولى معنى اول از همه بهتر است ، و سلاما دومى تاكيد مىباشد .
( 2 ) يس آيه 58 - رعد 24 - يونس - 10 .