دوزخ و آب سوزان در رفت و آمدند « ( * ( يَطُوفُونَ بَيْنَها وَبَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ ) * ) .
« آن » و « آنى » در اينجا به معنى آبى است كه در نهايت حرارت و سوزندگى باشد ، و در اصل از ماده « انا » ( بر وزن رضا ) به معنى وقت گرفته شده ، زيرا آب سوزان به وقت و مرحله نهايى خود رسيده است .
به اين ترتيب آنها از يك سو در ميان شعلههاى سوزان جهنم مىسوزند و تشنه مىشوند و تمناى آب مىكنند ، و از سوى ديگر آب جوشان به آنها مىدهند ( يا بر آنها مىريزند ) و اين مجازاتى است دردناك .
از بعضى از آيات قرآن استفاده مىشود كه چشمه سوزان حميم در كنار جهنم است كه نخست دوزخيان را در آن مىبرند و سپس در آتش دوزخ مىافكنند :
« يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ » ( مؤمن 71 و 72 ) .
تعبير به « * ( يَطُوفُونَ بَيْنَها وَبَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ ) * » در آيه مورد بحث نيز متناسب با همين معنى است .
باز به دنبال اين هشدار و اخطار شديد بيدار كننده كه لطفى است از ناحيه خداوند ، مىفرمايد : « كدامين نعمت از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد » ؟ ! ( * ( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 158
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٨