رنگ سرخ و به صورت مذاب همچون روغن در مىآيد .
« وردة » و « ورد » به معنى « گل » است و از آنجا كه گلها غالبا سرخ رنگند معنى سرخ را در اينجا تداعى مىكند .
اين واژه به معنى اسبهاى سرخ رنگ نيز آمده ، و از آنجا كه اين گونه اسبها در فصول سال تغيير رنگ مىدهند در فصل بهار كمى زرد رنگ و در فصل زمستان سرخ رنگ ، و در شدت سرما تيره رنگ مىشوند ، دگرگونيهايى كه صحنه آسمان در قيامت پيدا مىكند به آن تشبيه شده است كه گاه همچون شعله آتش سرخ و سوزان ، و گاه زرد رنگ ، و گاه سياه دودآلود و تيره و تار مىشود .
« دهان » ( بر وزن كتاب ) به معنى روغن مذاب ، و گاه به معنى دردى است كه در روغن ته نشين مىكند ، و غالبا رنگهاى مختلفى دارد . اين تشبيه ممكن است از اين نظر باشد كه رنگ آسمان به صورت روغن مذاب گلگون در مىآيد ، و يا اشاره به ذوب شدن كرات آسمانى ، و يا رنگهاى مختلف آن بوده باشد بعضى « دهان » را به معنى « چرم سرخ رنگ » نيز تفسير كردهاند ، و در هر صورت اين تشبيهات تنها مىتواند شبحى از آن صحنه هولناك را مجسم سازد ، چرا كه در واقع شباهتى به هيچ حادثه اى از حوادث اين دنيا ندارد ، و صحنه هايى است كه تا كسى نبيند نمىداند .
و از آنجا كه اعلام وقوع اين حوادث هولناك در صحنه قيامت ، و يا قبل از آن هشدارى است به همه مجرمان و مؤمنان ، و لطفى است از الطاف الهى ، بعد از آن همان جمله سابق را تكرار فرموده ، مىگويد : « كدامين نعمت از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد » ؟ ! ( * ( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ) * ) .
در آيه بعد ، از حوادث تكوينى قيامت ، به وضع انسان گنهكار در آن روز ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٤