دگرگونيها با هم اتصال دارد يك شىء محسوب مىشود ، بنا بر اين ما هر لحظه وجود تازه اى هستيم ، اما اين وجودات متصل و مستمر است ، و صورت واحدى دارد ، يا به تعبير ديگر : ماده داراى چهار بعد است : طول و عرض و عمق و بعد ديگرى كه نامش را « زمان » مىگذاريم ، و اين زمان چيزى جز مقدار حركت در جوهر نيست ( دقت كنيد ) .
اشتباه نشود حركت جوهرى ارتباطى با مساله حركت درون اتمها ندارد ، چرا كه آن حركتى است در مكان و حركتى است در عرض .
حركت جوهرى مفهوم بسيار عميقترى دارد كه ذات و هويت جسم را شامل مىشود ، و عجب اينكه در اينجا متحرك عين حركت مىشود ، و اشياء دالانى مىشوند براى خودشان ! ( دقت كنيد ) .
آنها براى اثبات اين مقصد دلائل متعددى دارند كه اينجا جاى شرح آن نيست ، ولى بد نيست كه به نتيجه اين عقيده فلسفى اشاره كنيم نتيجه اش اين است كه ما مساله خداشناسى را از هر زمان روشنتر درك كنيم ، چرا كه خلقت و آفرينش تنها در آغاز دنيا نبوده ، بلكه هر ساعت و هر لحظه اى آغازى است ، و دائما خداوند دست در كار خلقت و آفرينش جديدى است ، و دائما ما وابسته او و مستفيض از فيض ذات او هستيم ، و * ( كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * را نيز به اين معنى تفسير كردهاند ، البته مانعى ندارد كه آن هم جزئى از مفهوم گسترده آيه باشد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 144
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٤٤