* ( آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ) * ) .
« لؤلؤ » و « مرجان » دو وسيله جالب زينتى است و در طب و معالجه بيماريها نيز مورد استفاده قرار مىگيرد ، ضمنا مال التجاره و كالاى خوبى است كه از آن عوائد زيادى به دست مىآيد ، و روى همين جهات به عنوان دو نعمت در آيات فوق به آن اشاره شده است .
اما « لؤلؤ » كه در فارسى آن را « مرواريد » گويند دانه شفاف و قيمتى است كه در درون صدف در اعماق درياها پرورش مىيابد ، و هر قدر درشتتر باشد گرانبهاتر است ، و در طب موارد استعمال گسترده اى دارد ، اطباى پيشين داروهايى از آن براى تقويت قلب و اعصاب ، و بر طرف كردن انواع خفقان ، و حالت ترس و وحشت ، و تقويت كبد ، و رفع بدبويى دهان ، و سنگهاى كليه و مثانه و يرقان تهيه مىكردند ، حتى در بيماريهاى چشم نيز از آن استفاده مىنمودند ( 1 ) .
« مرجان » بعضى آن را به معنى لؤلؤهاى كوچك تفسير كردهاند ، ولى حقيقت چيز ديگر است ، « مرجان » موجود زنده اى است شبيه شاخه كوچك درخت كه در اعماق درياها مىرويد ، و تا مدتها دانشمندان آن را نوعى « گياه » مىپنداشتند ، ولى بعدا روشن شد كه نوعى حيوان است ، هر چند به صخرههاى كف دريا مىچسبد ، و گاه منطقه وسيعى را مىپوشاند و تدريجا افزوده مىشود ، و جزائرى تشكيل مىدهد كه به « جزائر مرجانى » معروف است .
مرجان معمولا در آبهاى ساكن نشو و نما مىكند ، و صيادان آن را از سواحل « درياى احمر » و « مديترانه » و بعضى نقاط ديگر صيد مىكنند .
بهترين نوع مرجان زينتى « مرجان سرخ رنگ » است و هر قدر سرختر باشد قيمتىتر است ، و تشبيهات شعرا در اشعارشان نيز بر همين اساس است ،
هامش
( 1 ) « تحفه حكيم مؤمن » و « دائرة المعارف دهخدا » و منابع ديگر .