داد « ( * ( وَوَضَعَ الْمِيزانَ ) * ) .
« ميزان » به معنى هر گونه وسيله سنجش است ، سنجش حق از باطل ، سنجش عدالت از ظلم و ستم ، و سنجش ارزشها و سنجش حقوق انسانها در مراحل و مسيرهاى مختلف اجتماعى .
« ميزان » هر قانون تكوينى و دستور تشريعى را شامل مىشود ، چرا كه همه وسيله سنجشند .
درست است كه « ميزان » در لغت به معنى ترازو و وسيله وزن كردن سنگينى اجسام است ، اما مسلما ميزانى كه در اين آيه ، بعد از ذكر آفرينش آسمان به آن اشاره شده مفهوم گسترده اى دارد كه هر وسيله سنجش و همه قوانين تكوين و تشريع را فرا مىگيرد ، نه فقط وسيله سنجش وزن اجناس .
اصولا برافراشته بودن آسمان و نظم دقيقى كه بر مليونها كره آسمانى حاكم است بدون ميزان و قوانين حساب شده اى امكانپذير نيست .
و اينكه مىبينيم در بعضى از عبارات « ميزان » به معنى « قرآن » يا به معنى « عدل » يا به معنى « شريعت » يا « ترازو » تفسير شده است در حقيقت هر كدام اشاره به مصداقى از اين مفهوم كل و گسترده است .
در آيه بعد نتيجه گيرى جالبى از اين موضوع كرده مىافزايد : « هدف از قرار دادن ميزان در عالم هستى اين است كه شما هم ميزان را رعايت كنيد و در آن طغيان ننمائيد » ( * ( أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ ) * ) .
شما نيز بخشى از اين عالم عظيم هستيد و هرگز نمىتوانيد به صورت يك وصله ناهمرنگ در اين جهان بزرگ زندگى كنيد ، عالم نظام و ميزانى دارد ، شما هم بايد نظام و ميزان داشته باشيد .
اگر ميزان و قانون از عالم بزرگ برچيده شود راه فنا و نابودى پيش
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٧