و از آنها خواست كه در پيكار با مشركان كوتاهى نكنند ، و كسى پشت به ميدان جهاد نكند ( 1 ) .
آوازه اين بيعت در مكه پيچيد و قريش سخت به وحشت افتادند و عثمان را آزاد كردند .
چنان كه مىدانيم اين بيعت به عنوان « بيعت رضوان » ( بيعت خشنودى خداوند ) معروف شد ، و لرزه بر اندام مشركان انداخت و نقطه عطفى در تاريخ اسلام بود .
آيات مورد بحث در باره اين ماجرا سخن مىگويد .
نخست مىفرمايد : « خداوند از مؤمنانى كه در زير درخت با تو بيعت كردند راضى و خشنود شد » ( * ( لَقَدْ رَضِيَ اللَّه عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ ) * ) .
هدف از اين « بيعت » انسجام هر چه بيشتر نيروها ، تقويت روحيه ، تجديد آمادگى رزمى ، سنجش افكار ، و آزمودن ميزان فداكارى دوستان وفادار بود .
اين بيعت روح تازه اى در كالبد مسلمين دميد ، چرا كه دست به دست پيامبر خدا ص مىدادند ، و از صميم دل اظهار وفادارى مىكردند .
خداوند به اين مؤمنان فداكار و ايثارگر كه در اين لحظه حساس با پيامبر ص بيعت كردند چهار پاداش بزرگ داد كه از همه مهمتر همين پاداش سخت يعنى رضايت و خشنودى او بود ، همانگونه كه در آيه 72 سوره توبه نيز مىخوانيم وَرِضْوانٌ مِنَ اللَّه أَكْبَرُ : « و رضا و خشنودى خداوند از همه نعمتهاى بهشتى برتر است » .
سپس مىافزايد : « خداوند مىدانست آنچه در درون قلب آنها از صداقت و ايمان و آمادگى وفادارى نسبت به اين پيمان نهفته است ، و لذا سكينه و آرامش را بر آنها نازل كرد » ( * ( فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ ) * ) .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث .