اسلام خواهد افتاد ، از فرصت استفاده كرده ، خدمت پيامبر ص آمدند ، و اجازه شركت در ميدان « خيبر » خواستند ! و شايد به اين عذر نيز متوسل شدند كه ما براى جبران خطاى گذشته ، و سبك كردن بار مسئوليت ، و توبه از گناه ، و خدمت خالصانه به اسلام و قرآن ، مىخواهيم در اين ميدان جهاد با شما شركت كنيم ! غافل از اينكه آيات قرآن از قبل نازل شده بود ، و سر آنها را فاش ساخته بود ، چنان كه در نخستين آيه مورد بحث مىخوانيم :
« هنگامى كه شما براى به دست آوردن غنائمى حركت مىكنيد به زودى متخلفان مىگويند بگذاريد ما هم از شما پيروى كنيم ، و در اين جهاد شركت نمائيم » ! ( * ( سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى مَغانِمَ لِتَأْخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ ) * ) .
نه تنها در اين مورد كه در موارد ديگر نيز مىبينيم اين تنپروران طماع به سراغ لقمههاى چرب و كم دردسر مىرفتند ، و از ميدانهاى سخت و خطرناك و دور دست گريزان بودند ، چنان كه در آيه 42 سوره « توبه » مىخوانيم : « هر گاه غنائمى نزديك ، و سفرى سهل و آسان باشد از تو پيروى مىكنند ، ولى ( اكنون كه براى ميدان تبوك ) راه دور و پرمشقت است سر باز مىزنند ، و به زودى سوگند مىخورند كه اگر توانايى داشتيم همراه شما حركت مىكرديم » « لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَسَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَلكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللَّه لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ » .
به هر حال ، قرآن در آيات مورد بحث در پاسخ اين گروه سود جو و فرصت طلب مىگويد : « آنها مىخواهند كلام خدا را تغيير دهند » ( * ( يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّه ) * ) .
سپس مىافزايد : « به آنها بگو : شما هرگز نبايد به دنبال ما بيائيد » و حق نداريد در اين ميدان شركت كنيد * ( ( قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا ) ) * .
اين سخنى نيست كه من از پيش خود بگويم ، « اين مطلبى است كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 58
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨