37 - و در كتب ابراهيم همان كسى كه وظيفه خود را به طور كامل ادا كرد .
38 - كه هيچكس بار گناه ديگرى را بر دوش نمىگيرد .
39 - و اينكه براى انسان بهره اى جز سعى و كوشش او نيست .
40 - و اينكه سعيش به زودى ديده مىشود ( و به نتيجه اش مىرسد ) .
41 - سپس به او جزاى كافى داده خواهد شد .
شان نزول :
غالب مفسران براى آيات فوق شان نزولى نقل كردهاند ولى اين شان نزولها هماهنگ نيست آنچه بيشتر در ميان آنها معروف است دو شان نزول زير است :
1 - اين آيات ناظر به ماجراى عثمان است ، او اموال فراوانى داشت و از اموال خود انفاق مىكرد ، يكى از بستگان او بنام « عبد اللَّه بن سعد » گفت :
اگر به اين وضع ادامه دهى چيزى براى تو باقى نمىماند ، عثمان گفت : من گناهانى دارم كه مىخواهم به اين وسيله رضا و عفو الهى را جلب كنم ، « عبد اللَّه » گفت : اگر شتر سواريت را با جهازش به من دهى من تمام گناهانت را به گردن مىگيرم ! عثمان چنين كرد ، و بر اين قرارداد گواه گرفت ، و بعد از آن از انفاق خوددارى كرد ( آيات فوق نازل شد و اين كار را شديدا نكوهش كرد ، و اين حقيقت را روشن ساخت كه هيچكس نمىتواند بار گناه ديگرى را بر دوش گيرد و نتيجه سعى و تلاش هر كس به خود او مىرسد ) ( 1 ) .
2 - آيه در باره « وليد بن مغيره » است ، او به سوى پيامبر ص آمد و به اسلام نزديك شد ، بعضى از مشركان او را سرزنش كرده ، گفتند : آئين بزرگان
هامش
( 1 ) اين شان نزول را « طبرسى » در « مجمع البيان » آورده ، و مفسران ديگر مانند « زمخشرى » در « كشاف » و « فخر رازى » در « تفسير كبير » نيز آوردهاند ، « طبرسى » بعد از نقل آن مىافزايد : اين شان نزول از ابن عباس و سدى و كلبى و جماعتى از مفسران نقل شده است .