آبائنا : « اگر خدا مىخواست نه ما و نه پدرانمان هرگز مشرك نمىشديم » ! ‹ 148 - انعام ) .
2 - گاه مؤمنان ضعيف الايمان براى فرار از جنگ ، خدمت پيامبر ص مىآمدند ، و به اين عنوان كه خانههاى ما در و ديوار درستى ندارد و آسيب پذير است صحنه را خالى مىكردند : وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنا عَوْرَةٌ وَما هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِراراً ( احزاب - 13 ) : « گروهى از آنها از پيامبر اجازه مىخواستند و مىگفتند خانههاى ما آسيب پذير است در حالى كه آسيب پذير نبود آنها فقط مىخواستند فرار كنند .
3 - گاه به اين بهانه كه اگر ما به جنگ روميان برويم ممكن است زيبا رويان رومى ، دل ما را بربايند ، و به حرام بيفتيم ! اجازه عدم شركت در جنگ را از پيامبر ص مىخواستند : وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ ائْذَنْ لِي وَلا تَفْتِنِّي ( توبه - 49 ) : « بعضى از آنان مىگويد به من اجازه ده و مرا به گناه نينداز » ! و گاه به اين عنوان كه اموال و زن و فرزند ما را گرفتار و به خود مشغول ساخته ، گناه بزرگ فرار از اطاعت فرمان پيامبر ص را توجيه مىكردند ( آيات مورد بحث ) .
5 - شيطان نيز با يك مقايسه غلط نافرمانى صريح خود را در برابر خداوند توجيه كرد و گفت : « مرا از آتش آفريده اى و آدم را از خاك ! چگونه ممكن است موجودى شريفتر براى موجودى پستتر سجده كند » ! : أَنَا خَيْرٌ مِنْه خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَخَلَقْتَه مِنْ طِينٍ ( اعراف - 12 ) .
6 - در عصر جاهليت نيز براى توجيه جنايت بزرگ « فرزند كشى » مىگفتند از اين مىترسيم كه در جنگها دختران ما به دست دشمنان بيفتند ، غيرت ناموسى ما ايجاب مىكند كه نوزادان دختر را زير خاك پنهان كنيم ! ، و گاه مىگفتند اگر فرزندانمان زنده بمانند قادر بر تامين زندگى آنها نيستيم !
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 54
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤