اصولا هواى نفس خود بزرگترين و خطرناكترين بتها است و سرچشمه پيدايش بتهاى ديگر ، و مايه گرمى بازار بتپرستى است .
4 - باز هم افسانه « غرانيق » !
در لابلاى بحثى كه پيرامون بتهاى سه گانه عرب ، لات و عزى و منات از نظر تاريخى داشتيم ، به اين نكته اشاره شده كه آنها اين بتها را « غرانيق » بلند پايه ! مىدانستند كه از آنها اميد شفاعت داشتند ( « غرانيق » جمع « غرنوق » - بر وزن - مزدور - به معنى نوعى پرنده آبى سفيد رنگ يا سياه رنگ است ) و لذا گاه به دنبال ذكر نام اين بتها با جملههاى « تلك الغرانيق العلى و ان شفاعتهن لترتجى » آنها را بدرقه مىكردند .
در اينجا يك داستان خرافى در بعضى از كتب ، نقل شده كه « پيامبر ص هنگامى كه به آيه مورد بحث ( * ( أَ فَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَالْعُزَّى ) * ) رسيد اين دو جمله را شخصا بر آن افزود : « تلك الغرانيق العلى و ان شفاعتهن لترتجى » ! و همين سبب شد كه مشركان خوشحال شوند و آن را نوعى انعطاف در مساله بتپرستى از ناحيه پيامبر ص بدانند ! و در پايان اين سوره كه مردم را به سجده دعوت كرد آنها نيز همراه مسلمانان به سجده افتادند ! ، اين خبر به عنوان اسلام آوردن مشركان در همه جا پيچيد ، و حتى به گوش مسلمانان مهاجر حبشه رسيد و گروهى چنان خوشحال شدند و احساس امنيت كردند كه از هجرتگاه خود حبشه به مكه بازگشتند » ( 1 ) .
هامش
( 1 ) اين داستان خرافى را « طبرى » مشروحا در تاريخ خود جلد 2 صفحه 75 به بعد آورده است .