جهان سراسر نور و روشنايى به اوج شهود باطنى ، و قرب الى اللَّه ، و مقام « قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى » رسيد ، و خداوند در اين سفر او را مخاطب ساخته ، و دستورات بسيار مهم و سخنان فراوانى به او فرمود كه مجموعه اى از آن امروز در روايات اسلامى به صورت « احاديث قدسى » براى ما به يادگار مانده ، و در فصل آينده به خواست خداوند به قسمتى از آن اشاره مىكنيم .
قابل توجه اينكه طبق تصريح بسيارى از روايات ، پيامبر ص در قسمتهاى مختلفى از اين سفر بزرگ ، على ع را ناگهان در كنار خود مشاهده كرد ، و تعبيراتى در اين روايات ديده مىشود كه گواه عظمت فوق العاده مقام على ع بعد از پيغمبر اكرم ص است .
با اينهمه روايات معراج جملههاى پيچيده و اسرارآميزى دارد كه كشف محتواى آن آسان نيست ، و به اصطلاح جزء روايات متشابه است يعنى رواياتى كه شرح آن را بايد به خود معصومين ع واگذار كرد .
( براى اطلاع بيشتر از روايات معراج به جلد 18 بحار الانوار از صفحه 282 تا 410 مراجعه شود ) .
ضمنا روايات معراج در كتب اهل سنت نيز به طور گسترده آمده است ، و حدود 30 نفر از روات آنها حديث معراج را نقل كردهاند ( 1 ) .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد : چگونه اينهمه راهپيمايى طولانى و اين حوادث عجيب و متنوع و اينهمه گفتگوهاى طولانى و اين همه مشاهدهها در يك شب يا كمتر از يك شب روى داد ؟ ! ولى با توجه به يك نكته پاسخ اين سؤال روشن مىشود ، سفر معراج هرگز يك سفر عادى نبود كه با معيارهاى عادى سنجيده شود ، نه اصل سفر
هامش
( 1 ) تفسير « الميزان » جلد 13 صفحه 29 ( ذيل آيات نخستين سوره اسراء - بحث روايى ) .