« در يك نزول ديگر » ( 1 ) .
از اين تعبير استفاده مىشود كه دو بار « نزول » رخ داده و اين ماجرا مربوط به نزول دوم است .
« سدرة » ( بر وزن حرفة ) مطابق آنچه غالبا مفسران علماى لغت گفتهاند درختى است پر برگ و پر سايه ، و تعبير به « * ( سِدْرَةِ الْمُنْتَهى ) * » اشاره به درخت پر برگ و پر سايه اى است كه در اوج آسمانها ، در منتها اليه عروج فرشتگان و ارواح شهداء ، و علوم انبياء ، و اعمال انسانها قرار گرفته ، جايى كه ملائكه پروردگار از آن فراتر نمىروند ، و جبرئيل نيز در سفر معراج به هنگامى كه به آن رسيد متوقف شد .
در باره سدرة المنتهى هر چند در قرآن مجيد توضيحى نيامده ، ولى در اخبار و روايات اسلامى توصيفهاى گوناگونى پيرامون آن آمده ، و همه بيانگر اين واقعيت است كه انتخاب اين تعبير به عنوان يك نوع تشبيه ، و به خاطر تنگى و كوتاهى لغات ما از بيان اين گونه واقعيات بزرگ است .
در حديثى از پيامبر اسلام ص نقل شده است كه فرمود :
رايت على كل ورقة من اوراقها ملكا قائما يسبح اللَّه تعالى :
« من بر هر يك از برگهاى آن فرشته اى ديدم كه ايستاده بود و تسبيح خداوند را مىكرد » ( 2 ) .
در حديث ديگرى از امام صادق ع نقل شده است كه رسول خدا ص فرمود :
انتهيت الى سدرة المنتهى ، و اذا الورقة منها تظل امة من الامم :
هامش
( 1 ) بعضى از ارباب لغت و مفسران « نزلة » را به معنى « مرة » تفسير كردهاند ، بنا بر اين معنى نزول در آن نيست ، و « نزلة اخرى » تنها به معنى يك بار ديگر است ، ولى معلوم نيست چرا آنها ماده اصلى « نزله » را در اينجا رها كردهاند ، در حالى كه ديگران آن را حفظ نموده و به صورتى كه در بالا گفتيم تفسير نمودهاند ( دقت كنيد ) .
( 2 ) مجمع البيان ذيل آيات مورد بحث .