متعال » ! ( 1 ) .
اين معنى در روايات متعدد ديگرى نيز آمده است و ناديده گرفتن اينهمه روايات ممكن نيست .
در روايات اهل سنت نيز در روايتى در « در المنثور » همين معنى از ابن عباس به دو طريق نقل شده است ( 2 ) .
مجموع اين قرائن سبب مىشود كه تفسير دوم را كه مىگويد منظور از « شديد القوى » خداوند است و نزديك شدن پيامبر ص نيز نسبت به ذات پاك او بوده است برگزينيم .
به نظر مىرسد چيزى كه سبب شده غالب مفسران از اين تفسير روى برتابند و به سراغ تفسير اول بروند اين است كه اين تفسير بوى تجسم خداوند و وجود مكان براى او مىدهد ، در حالى كه مسلم است او نه مكانى دارد و نه جسمى ، لا تُدْرِكُه الأَبْصارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصارَ : « چشمها او را نمىبيند و او همه چشمها را مىبيند » ( انعام - 103 ) فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْه اللَّه : « به هر سو نگاه كنيد خداوند آنجا است » ( بقره - 115 ) وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ : « هر كجا باشيد او با شماست » ( حديد - 4 ) .
و نيز شايد مجموع اين مسائل سبب شده كه بعضى از مفسران از تفسير اين آيات اظهار عجز و ناتوانى كنند و بگويند اين از اسرار غيب است كه از همه ما پوشيده و پنهان است ! مىگويند : از يكى از دانشمندان تفسير اين آيات را پرسيدند گفت : جايى كه جبرئيل ناتوان گردد من كيم كه قادر بر درك اين معنى باشم ! ( 3 ) .
هامش
( 1 ) همان مدرك صفحه 148 .
( 2 ) در المنثور جلد 6 صفحه 123 .
( 3 ) « روح البيان » جلد 9 صفحه 219 .