اكنون كه اين گروه اندك و بدون سلاح با پاى خود به مكه مىروند ، و در كنار لانه زنبوران قرار مىگيرند چگونه ممكن است به خانههاى خود باز گردند ؟ ! اما هنگامى كه ديدند مسلمانان با دست پر و امتيازات قابل ملاحظه اى كه از پيمان صلح حديبيه گرفته بودند سالم به سوى مدينه بازگشتند بى آنكه از دماغ كسى خون بريزد ، به اشتباه بزرگ خود پى بردند ، و خدمت پيامبر آمدند تا به نحوى عذر خواهى كرده ، و كار خود را توجيه كنند ، و از پيامبر تقاضاى استغفار نمايند .
ولى آيات فوق نازل گشت و پرده از روى كار آنها برداشت و آنها را رسوا نمود .
به اين ترتيب بعد از ذكر سرنوشت منافقان و مشركان در آيات قبل ، در اينجا وضع متخلفان ضعيف الايمان را بازگو مىكند ، تا حلقات اين بحث تكميل گردد .
مىفرمايد : « به زودى متخلفان از اعراب باديه نشين عذرتراشى كرده ، مىگويند : حفظ اموال و زن و فرزند ما را به خود مشغول داشت ، و نتوانستيم در اين سفر پر بركت در خدمت تو باشيم ! اكنون عذر ما را بپذير ، و براى ما طلب آمرزش كن » ! ( * ( سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَأَهْلُونا فَاسْتَغْفِرْ لَنا ) * ) .
« آنها به زبان خود چيزى مىگويند كه در دل ندارند » ( * ( يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ ) * ) .
آنها حتى در توبه خود صادق نيستند .
ولى به آنها « بگو چه كسى مىتواند در برابر خداوند مالك چيزى براى شما باشد و از شما دفاع كند اگر بخواهد به شما زيانى برساند ؟ يا اگر بخواهد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 49
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩