برمىخاست تسبيح و حمد خدا بجا مىآورد و مىفرمود : « انه كفارة المجلس » : « اين تسبيح و حمد كفاره مجلس است » ! ( 1 ) .
از جمله در حديثى آمده است پيامبر ص هنگامى كه از مجلس برمىخاست مىفرمود : « سبحانك اللهم و بحمدك اشهد ان لا إله الا انت ، استغفرك و اتوب اليك » . بعضى عرض كردند اى رسول خدا اين چه كلماتى است كه مىگويى فرمود :
هن كلمات علمنيهن جبرئيل ، كفارات لما يكون فى المجلس :
« اينها كلماتى است كه جبرئيل به من آموخته و كفاره چيزى است كه در مجالس واقع مىشود » ( 2 ) .
سپس در آخرين آيه مىافزايد : « همچنين در شب او را تسبيح كن و به هنگام پشت كردن ستارگان و طلوع صبح » ( * ( وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْه وَإِدْبارَ النُّجُومِ ) * ) .
بسيارى از مفسران جمله « * ( وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْه ) * » را به « نماز شب » تفسير كردهاند ، « و ادبار النجوم » را به دو ركعت نافله صبح كه در آغاز طلوع فجر و به هنگام پنهان شدن ستارگان در نور صبح انجام مىشود .
در حديثى از على ع نيز آمده است كه « * ( إِدْبارَ النُّجُومِ ) * » دو ركعت نافله صبح است كه قبل از نماز صبح ، و به هنگام غروب ستارگان بجا مىآورند اما « أَدْبارَ السُّجُودِ » ( كه در آيه 40 سوره ق آمده است ) دو ركعت نافله اى است كه بعد از مغرب خوانده مىشود ( البته نافله مغرب چهار ركعت است كه در اين حديث تنها اشاره به دو ركعت آن شده است ) ( 3 ) .
هامش
( 1 ) « تفسير الميزان » جلد 19 صفحه 24 .
( 2 ) « در المنثور » جلد 6 صفحه 120 .
( 3 ) « مجمع البيان » ذيل آيه 40 سوره ق ( جلد 9 صفحه 150 ) .