هيچوجه قابل قبول نيست .
سپس به معرفى اين روز پرداخته ، مىگويد : « همان روزى كه چاره - جويى و نقشههاى آنها سودى به حالشان ندارد ، و تمام راههاى فرار به روى آنها بسته مىشود ، و از هيچ سو يارى نمىشوند » ( * ( يَوْمَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ ) * ) .
آرى هر كس مىميرد قيامت صغراى او بر پا مىشود ( من مات قامت قيامته ) و سرآغازى است براى پاداش و كيفرها كه بخشى جنبه برزخى دارد و بخش ديگرى در قيامت كبرى يعنى قيامت عمومى انسانها دامانشان را مىگيرد ، و در هيچيك از اين دو مرحله نه چاره جوييها مؤثر است ، و نه در برابر اراده الهى يار و ياورى وجود دارد .
بعد مىافزايد : « آنها تصور نكنند كه فقط عذاب برزخ و قيامت در كار است ، بلكه براى كسانى كه ظلم و ستم كردهاند و كفر و شرك ورزيدهاند مجازاتى نيز قبل از آن در همين دنيا وجود دارد ، هر چند اكثر آنها نمىدانند » ( * ( وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا عَذاباً دُونَ ذلِكَ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ) .
آرى آنها در همين دنيا بايد در انتظار عذابهايى همچون عذابهاى اقوام پيشين باشند ، مانند صاعقهها ، زلزلهها ، سنگهاى آسمانى و خشكسالى و قحطى و يا كشته شدن به دست تواناى رزمندگان سپاه توحيد ، همانگونه كه در جنگ بدر نسبت به گروهى از سران شرك اتفاق افتاد ، مگر اينكه بيدار شوند و توبه كنند و به سوى خدا باز آيند .
البته گروهى از آنها گرفتار قحطى و خشكسالى گشتند ، و گروهى - چنان كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 465
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٥