49 - ( همچنين ) به هنگام شب او را تسبيح كن و به هنگام پشت كردن ستارگان و طلوع صبح .
تفسير : تو در حفاظت كامل ما هستى
به دنبال بحثى كه در آيات گذشته با مشركان و منكران لجوج آمد ، بحثى كه براى هر انسان حقطلبى حقيقت را روشن مىساخت ، در اين آيات پرده از روى تعصب و لجاجت آنها برداشته ، مىگويد : « آنها چنان لجوجند كه اگر با چشم خود ببينند قطعه اى از سنگهاى آسمانى به عنوان عذاب الهى سقوط مىكند مىگويند : اشتباه مىكنيد ، اين سنگ نيست ، اين ابر متراكم است كه بر زمين فرو مىريزد » ! ( * ( وَإِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً يَقُولُوا سَحابٌ مَرْكُومٌ ) * ) ( 1 ) .
كسانى كه اين قدر لجوج باشند كه حقايق حسى را منكر شوند و سنگهاى آسمانى را به ابرهاى متراكم تفسير كنند ، با اينكه همه كس ابر را به هنگامى كه نزديك به زمين مىشود ديدهاند كه چيزى جز مجموعه بخار نيست ، چگونه اين بخار لطيف متراكم مىشود و تبديل به سنگ مىگردد ؟
اين افراد تكليفشان در برابر حقايق معنوى روشن است .
آرى تاريكى گناه و هوا پرستى و عناد و لجاج چنان افق ديد انسان را
هامش
( 1 ) « كسف » ( بر وزن فسق ) به معنى قطعه از هر چيزى است و با توجه به تعبير من السماء منظور در اينجا قطعه سنگ آسمانى است از بعضى از كتب لغت استفاده مىشود كه اين واژه جمع كسفه است ( همانگونه كه كسف بر وزن پدر نيز جمع است ) ولى غالب مفسران آن را به معنى مفرد گرفتهاند ظاهر آيه مورد بحث اين است كه اين واژه مفرد است زيرا وصف آن را به صورت مفرد آوردهاند .