مىشود كه يكى از معانى آن نيز دوام و ملازمت است ( 1 ) .
بلكه بعضى از آنها معنى اصلى آن را صريحا همين دوام و ثبوت مىدانند ، و رهن به معنى « وثيقه » را از اصطلاحات فقها شمردهاند ، لذا هنگامى كه گفته مىشود « نعمة راهنه » به معنى نعمت پايدار و برقرار است ( 2 ) .
امير مؤمنان على ع در باره اقوام پيشين مىفرمايد « ها هم رهائن القبور و مضامين اللحود » :
« آنها ملازم قبرها و خفته در درون لحدها هستند » ( 3 ) .
به اين ترتيب جمله « * ( كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ ) * » مفهومش اين است كه اعمال هر كسى ملازم و همراه او است ، و هرگز از او جدا نمىشود ، خواه عمل نيك باشد يا بد ؟ و به همين دليل « متقين » در بهشت با اعمال خويشند ، و اگر فرزندانشان در كنار آنها قرار مىگيرند به اين معنى نيست كه از اعمال آنها كاسته شود .
در مورد آيه سوره « مدثر » كه « اصحاب اليمين » را از اين معنى استثناء كرده ، ممكن است اشاره به اين باشد كه آنها مشمول الطافى هستند كه بيحساب است ، به گونه اى كه اعمال آنها در برابر آن الطاف الهى نمودى ندارد ( 4 ) .
به هر حال اين جمله تاكيدى است بر اين واقعيت كه اعمال انسان هرگز از او جدا نمىشود و پيوسته در تمام مراحل و مواقف همراه او است !
هامش
( 1 ) « لسان العرب » ماده « رهن » .
( 2 ) « مجمع البحرين » ماده رهن .
( 3 ) « نهج البلاغه » نامه 45 .
( 4 ) در باره استثناء « اصحاب اليمين » در سوره « مدثر » تفسيرهاى ديگرى نيز هست كه به خواست خدا در ذيل همان آيه خواهد آمد .