آنها از مدارات خود منحرف مىشوند ، و به هر سو رفت و آمد مىكنند ، سپس درهم نورديده مىشوند ، و بجاى آنها آسمانى نو به فرمان خدا برپا مىشود ، چنان كه آيه 104 - انبياء مىگويد : « يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ » :
« روزى كه آسمان را همچون طومار در هم مىپيچيم » .
و در آيه 48 سوره ابراهيم مىخوانيم : يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّماواتُ : « روزى كه اين زمين به زمينى ديگر و آسمانها به آسمان ديگرى تبديل مىشود » .
در آيات ديگر قرآن نيز تعبيراتى ديده مىشود ، كه خبر از شكافتن كرات آسمانى ( انفطار - 1 ) و از جا كنده شدن آنها ( تكوير - 11 ) و فاصله افتادن در ميان آنها ( مرسلات - 9 ) حكايت مىكند كه به خواست خدا در ذيل آن آيات در اين باره نيز بحث خواهيم كرد .
سپس مىافزايد : « و روزى كه كوهها به حركت در مىآيد » ( * ( وَتَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً ) * ) .
آرى كوهها از جا كنده مىشوند و به حركت در مىآيند ، و سپس به شهادت آيات ديگر قرآن متلاشى مىگردند ، و همچون « عهن منفوش » ( پشم رنگين زده شده ) مىشوند ( قارعه - 5 ) و بجاى آن زمينى صاف و هموار و بى آب و گياه آشكار مىگردد فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً ( طه - 106 ) ( 1 ) .
اينها همه اشاره به آن است كه اين دنيا و تمام پناهگاههاى آن در هم كوبيده مىشود ، جهانى نو ، با نظاماتى نوين جاى آن را مىگيرد و انسان در برابر
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر به جلد 13 تفسير « نمونه » صفحه 302 مراجعه شود ( ذيل آيه 105 سوره طه ) .