و آمد فرشتگان و پيك وحى خدا است .
و اما دو سوگند ديگر از آيات « تكوينى » سخن مىگويد ( در برابر سه سوگند نخست كه از آيات « تشريعى » سخن مىگفت ) اين دو سوگند يكى اشاره به مهمترين نشانه ى توحيد يعنى آسمان با عظمت است ، و ديگرى به يكى از نشانههاى مهم معاد كه در آستانه رستاخيز رخ مىدهد .
بنا بر اين « توحيد » و « نبوت » و « معاد » در اين پنج سوگند جمع است .
بعضى كه همه اين آيات را اشاره به « موسى » و سرگذشت او مىدانند پيوند آيات را چنين ذكر كردهاند : طور همان كوهى است كه در آن به موسى وحى نازل مىشد ، و كتاب مسطور تورات است ، بيت المعمور مركز رفت و آمد فرشته وحى ( و احتمالا منظور بيت المقدس ) است ، و سقف مرفوع همان است كه در داستان بنى اسرائيل آمده : وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّه ظُلَّةٌ : « به خاطر بياوريد هنگامى كه كوه را همچون سايبان بالاى سر بنى اسرائيل بلند كرديم » ( اعراف 171 ) .
و « بحر مسجور » درياى آتشين است كه قارون به خاطر مخالفت با آئين موسى در آن مجازات مىشود .
ولى اين تفسير بعيد به نظر مىرسد و با رواياتى كه در منابع اسلامى نقل شده نيز سازگار نيست ، و چنان كه گفتيم سقف مرفوع به گواهى آيات ديگر قرآن و رواياتى كه در تفسير آيه نقل شده اشاره به آسمان است .
نكته اى كه در اينجا باقى مىماند اين است كه ارتباط اين قسمها و موضوعى كه براى آن سوگند ياد شده چگونه است ؟
پاسخ اين سؤال با توجه به مطالبى كه در بالا گفته شد روشن مىشود ، و آن اينكه سوگندهاى فوق كه بر محور قدرت خداوند در عالم « تكوين و
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 415
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٥