محفوظى قرار داديم « و در آيه 27 و 28 سوره نازعات آمده » أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها : « آيا آفرينش مجدد شما مهمتر است ، يا آفرينش آسمان » كه خداوند آن را بر پا ساخته است ، سقفش را برافراشته و آن را منظم و مرتب ساخته .
تعبير به « سقف » ممكن است از اين نظر باشد كه ستارگان و كرات آسمانى آن چنان سراسر آسمان را پوشاندهاند و به سقفى مىمانند ، و نيز ممكن است اشاره به « جو اطراف زمين » باشد كه قشر فشرده اى از هوا همچون سقف محكمى اطراف آن را فرا گرفته و آن را در برابر هجوم سنگهاى آسمانى و اشعه زيانبار كيهانى به خوبى حفظ مىكند .
براى « مسجور » دو معنى در لغت ذكر شده : يكى « برافروخته » و ديگرى « مملو » ، راغب در مفردات مىگويد : « سجر » ( بر وزن فجر ) به معنى شعله ور ساختن آتش است ، و آيه فوق را نيز به همين معنى مىداند ، او سخنى از معنى دوم به ميان نياورده ، ولى مرحوم « طبرسى » در « مجمع البيان » نخستين معنى را همين معنى ذكر مىكند ، و در بعضى از كتب لغت نيز به آن اشاره شده است .
آيات ديگر قرآن ، نيز معنى اول را تاييد مىكند ، چنان كه در آيه 71 و 72 سوره مؤمن مىخوانيم يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ :
« آنها را در آب سوزان مىكشند ، سپس در آتش مشتعل خواهند شد » .
در سخنان امير مؤمنان على ع در داستان « حديده محماة » به برادرش عقيل نيز مىخوانيم كه فرمود :
أ تان من حديدة احماها انسانها للعبه و تجرنى الى نار سجرها جبارها لغضبه
: « آيا از آهنى كه انسانى به صورت بازيچه آن را گداخته است ناله مىكنى ، ولى مرا به سوى آتشى مىكشانى كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 413
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٣