( * ( وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ) * ) از آن حضرت سؤال كردند ، فرمود :
خلقهم للعبادة : « آنها را براى عبوديت آفريده است » .
راوى مىگويد : سؤال كردم : خاصة ام عامة ؟ « آيا گروه خاصى منظور است يا همه مردم » ؟
امام فرمود : عامة : « همه مردم » ( 1 ) .
و در حديث ديگرى از همان امام ع نقل شده كه وقتى از تفسير اين آيه سؤال كردند فرمود :
خلقهم ليأمرهم بالعبادة :
« آنها را آفريد تا دستور عبادت به آنها دهد » ( 2 ) .
اشاره به اينكه هدف اجبار به عبادت و بندگى نبوده بلكه زمينه سازى براى آن بوده است ، و اين در حق عموم مردم صادق مىباشد ( 3 ) .
هامش
( 1 ) بحار الانوار جلد 5 صفحه 314 حديث 7 .
( 2 ) همان مدرك حديث 5 .
( 3 ) از آنچه در بالا گفته شده روشن مىشود كه الف و لام در الانس و الجن براى استغراق است و شامل همه افراد مىشود نه براى جنس به طورى كه فقط گروهى را شامل شود آن چنان كه در بعضى از تفاسير آمده است .