اكنون نوبت آن است كه از مسير سوم يعنى از طريق روايات اسلامى اين مساله سرنوشتساز را دنبال كنيم .
دقت در روايات زير كه بخشى از اين روايات است بينش عميقترى در اين مساله به ما مىدهد :
در حديثى از امام موسى بن جعفر ع آمده كه از حضرتش سؤال كردند معنى اين سخن پيامبر چيست كه فرموده اعملوا فكل ميسر لما خلق له « تا مىتوانيد عمل كنيد كه همه انسانها براى هدفى كه آفريده شدهاند آمادگى دارند ؟ امام فرمود :
ان اللَّه عز و جل خلق الجن و الانس ليعبدوه ، و لم يخلقهم ليعصوه و ذلك قوله عز و جل * ( وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ) * فيسر كلا لما خلق له ، فويل لمن استحب العمى على الهدى :
« خداوند بزرگ جن و انس را براى اين آفريده كه او را عبادت و اطاعت كنند ، براى اين نيافريده است كه نافرمانيش نمايند ، و اين همان است كه مىفرمايد * ( وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ) * ، و چون آنها را براى اطاعت آفريده راه را براى رسيدن به اين هدف براى آنان آسان و هموار ساخته ، پس واى به حال كسانى كه چشم بر هم گذارند و نابينايى را بر هدايت ترجيح دهند » ( 1 ) اين حديث اشاره پر معنايى است به اين حقيقت كه چون خداوند انسانها را براى هدف تكاملى آفريده وسائل آن را از نظر تكوين و تشريع فراهم ساخته و در اختيار او گذارده است .
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه امام حسين ع در برابر اصحابش آمد و چنين فرمود :
ان اللَّه عز و جل ما خلق العباد الا ليعرفوه ، فاذا عرفوه عبدوه ، فاذا عبدوه استغنوا بعبادته عن عبادة من
هامش
( 1 ) توحيد صدوق ( طبق نقل الميزان جلد 18 صفحه 423 ) .