و چون در مورد صفات و افعال خدا غالبا گرفتار مقايسه با خويش مىشويم گاه ممكن است اين تصور به وجود آيه كه خداوند چه كمبودى داشت كه با خلقت ما مرتفع مىشد ؟ ! و يا اگر در آيات فوق مىخوانيم هدف آفرينش انسان عبادت است مىگوئيم او چه نيازى به عبادت ما دارد ؟
در حالى كه اين طرز تفكرها ناشى از همان مقايسه صفات خالق و مخلوق و واجب و ممكن است .
ما به حكم اينكه وجودمان محدود است ، براى رفع كمبودهايمان تلاش مىكنيم ، و اعمالمان همه در اين مسير است ، ولى در باره يك وجود نامحدود اين معنى امكان پذير نيست ، بايد هدف افعال او را در غير وجود او جستجو كنيم .
او چشمه اى است فياض و مبدئى است نعمتآفرين كه موجودات را در كنف حمايت خود مىگيرد ، و آنها را پرورش داده ، از نقص به كمال مىبرد ، و اين است هدف واقعى عبوديت و بندگى ما ، و اين است فلسفه عبادات و نيايشهاى ما كه همگى كلاسهاى تربيت براى تكامل ما است .
به اين ترتيب نتيجه مىگيريم كه هدف آفرينش ما پيشرفت و تكامل هستى ما است .
اساسا اصل آفرينش ، يك گام تكاملى عظيم است ، يعنى چيزى را از عدم به وجود آوردن و از نيست هست كردن ، و از صفر به مرحله عدد رساندن .
و بعد از اين گام تكاملى عظيم ، مراحل ديگر تكامل شروع مىشود ، و تمام برنامههاى دينى و الهى در همين مسير است .
2 - در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه اگر هدف خلقت جود بر بندگان است ، نه سود براى آفريدگار ، و اين جود از طريق تكامل انسانها است ، چرا اين خداوند جواد و كريم ، از آغاز بندگان را كامل نيافريد ، تا همگى در جوار
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 392
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٢