بعد از آفرينش آسمانها و زمين نوبت به موجودات مختلف آسمانى و زمين و انواع گياهان و حيوانات مىرسد و در اين باره در آيه بعد مىفرمايد : « ما از هر چيز دو زوج آفريديم شايد شما متذكر شويد » ( * ( وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ) * ) .
بسيارى از مفسران « زوج » را در اينجا به معنى « اصناف مختلف » دانسته ، و آيه فوق را اشاره به اصناف مختلف موجودات اين جهان مىدانند كه به صورت « زوج » « زوج » درآمده است ، مانند شب و روز ، نور و ظلمت ، دريا و صحرا ، خورشيد و ماه ، نر و ماده ، و غير اينها .
ولى چنان كه قبلا ذيل آيات مشابه نيز گفتهايم ، « زوجيت » در اين گونه آيات مىتواند اشاره به معنى دقيقترى باشد ، زيرا واژه « زوج » را معمولا به دو جنس « نر » و « ماده » مىگويند ، خواه در عالم حيوانات باشد يا گياهان ، و هر گاه آن را كمى توسعه دهيم ، تمام نيروهاى « مثبت » و « منفى » را شامل مىشود ، و با توجه به اينكه قرآن در آيه فوق مىگويد : « * ( مِنْ كُلِّ شَيْءٍ ) * » ( از همه موجودات ) نه فقط موجودات زنده ، مىتواند اشاره به اين حقيقت باشد كه تمام اشياء جهان از ذرات مثبت و منفى ساخته شده ، و امروز از نظر علمى مسلم است كه « اتمها » از اجزاء مختلفى تشكيل يافتهاند ، از جمله اجزايى كه داراى بار الكتريسته منفى هستند ، و « الكترون » ناميده مىشوند ، و اجزايى كه داراى بار الكتريسته « مثبت » هستند و پروتون نام دارند .
بنا بر اين الزامى نيست كه « شىء » را حتما به معنى حيوان يا گياه تفسير كنيم ، و يا زوج را به معنى « صنف » بدانيم ( در اين زمينه توضيحات ديگرى در جلد 15 صفحه 190 ، ذيل آيه 7 شعراء ، و در جلد دهم صفحه 115 ، و در جلد هيجدهم صفحه 376 ذكر كردهايم ) بايد توجه داشت كه در عين حال هر دو تفسير قابل جمع است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 376
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٧٦