در سومين آيه مورد بحث به سومين بخش از نشانههاى عظمت پروردگار و قدرت او بر معاد اشاره كرده مىفرمايد : « روزى شما در آسمان است ، و آنچه به شما وعده داده مىشود » ( * ( وَفِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَما تُوعَدُونَ ) * ) .
گرچه در بعضى از روايات اسلامى « رزق » در اين آيه به دانههاى حياتبخش باران تفسير شده كه منبع هر خير و بركت در زمين است ، و آيه 5 سوره جاثيه نيز موافق آن است : وَما أَنْزَلَ اللَّه مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها : « آنچه خدا از آسمان از رزق نازل كرده و به وسيله آن زمينهاى مرده را احياء فرموده است » ولى اين معنى مىتواند يكى از مصداقهاى روشن آيه باشد در حالى كه گستردگى مفهوم رزق هم باران را شامل مىشود ، هم نور آفتاب را كه از آسمان به سوى ما مىآيد و نقش آن در حيات و زندگى فوق العاده حساس است ، و همچنين هوا را كه مايه حيات همه موجودات زنده است .
اينها همه در صورتى است كه « سماء » را به معنى همين آسمان ظاهرى تفسير كنيم ، ولى بعضى از مفسران « سماء » را به معنى عالم غيب و ما وراء طبيعت و لوح محفوظ گرفتهاند كه تقدير ارزاق انسانها از آنجا مىشود .
البته جمع ميان هر دو معنى ممكن است ، هر چند تفسير اول روشنتر به نظر مىرسد .
و اما جمله « * ( ما تُوعَدُونَ ) * » ( آنچه به شما وعده داده مىشود ) مىتواند تاكيدى بر مساله رزق و وعده الهى در اين زمينه بوده باشد ، و يا به معنى بهشت موعود چرا كه در آيه 15 « وَالنَّجْمِ » مىخوانيم : عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى : « بهشت موعود نزد سدرة المنتهى در آسمانها است » و يا اشاره به هر گونه خير و بركت يا عذابى است كه از آسمان نازل مىگردد ، و يا ناظر به همه اين مفاهيم است ، چرا كه جمله « * ( ما تُوعَدُونَ ) * » مفهومش وسيع و گسترده است .
به هر حال اين سه آيه ترتيب لطيفى دارد : آيه نخست از عوامل وجود
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 335
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٣٥