الحسين ع و امام باقر ع و امام صادق ع نقل شده است ( 1 ) .
و به اين ترتيب تفسير آيه روشن است .
در اينكه ميان « سائل » و « محروم » چه تفاوتى است ؟ جمعى گفتهاند :
« سائل » كسى است كه از مردم تقاضاى كمك مىكند ، ولى « محروم » شخص آبرومندى است كه براى معيشت خود نهايت تلاش و كوشش را به خرج مىدهد اما دستش به جايى نمىرسد و كسب و كار و زندگيش بهم پيچيده است و با اين حال خويشتندارى كرده ، از كسى تقاضاى كمك نمىكند .
اين همان كسى است كه از او تعبير به « محارف » مىشود ، زيرا در تفسير محارف در كتب لغت و روايات اسلامى آمده است « او كسى است كه هر قدر تلاش مىكند درآمدى به دست نمىآورد گويى راههاى زندگى به روى او بسته شده است » .
به هر حال اين تعبير اشاره به اين نكته است كه هرگز منتظر ننشينيد نيازمندان نزد شما آيند و تقاضاى كمك كنند ، بر شما است كه جستجو كنيد و افراد آبرومند محروم را كه به گفته قرآن ( بقره - 273 ) يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ : « افراد بى خبر آنها را از شدت خويشتندارى غنى مىپندارند » پيدا كنيد ، و به آنها كمك نموده ، گره مشكلاتشان را بگشائيد و آبرويشان را حفظ نمائيد ، و اين دستور مهمى است كه براى حفظ حيثيت مسلمانان محروم بسيار مهم است .
البته اين افراد را ( به گفته قرآن در همان آيه بقره ) مىتوان از چهره هايشان شناخت تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ .
آرى گرچه خاموشند ولى در عمق چهره آنها نشانههاى رنجهاى جانكاه
هامش
( 1 ) همان مدرك .