و نيز گفته شده « سائق » فرشته است ، و « شهيد » اعضاى تن انسان ، و يا نامه اعمال او كه به گردنش آويخته مىشود .
اين احتمال نيز داده شده كه « سائق » و « شهيد » يك فرشته بيش نيست ، و عطف اين دو بر يكديگر به خاطر مغايرت اين دو وصف است ، يعنى فرشته اى همراه او است كه هم او را به دادگاه الهى سوق مىدهد ، و هم گواه بر اعمال او است .
ولى غالب اين تفسيرها خلاف ظاهر آيه است و ظاهر آيه چنان كه غالب مفسران نيز فهميدهاند اين است كه دو فرشته با هر انسانى مىآيد يكى او را سوق مىدهد و ديگرى گواه اعمال او است .
ناگفته پيداست كه گواهى بعضى از فرشتگان منافاتى با وجود گواهان ديگر در صحنه قيامت ندارد ، گواهانى همچون انبياء ، اعضاى بدن ، نامه اعمال و زمان و مكانى كه گناه در آنجا انجام گرفته است .
به هر حال ، فرشته اول در حقيقت مانع از « فرار » است ، و فرشته دوم مانع از « انكار » و به اين ترتيب هر انسانى در آن روز گرفتار اعمال خويش است و راه گريزى از جزاء و كيفر آنها وجود ندارد .
در اينجا به مجرمان ، يا به همه انسانها ، خطاب مىشود كه « تو از اين دادگاه بزرگ غافل بودى ، و ما پرده را از چشم تو كنار زديم ، و امروز چشمت كاملا تيز بين است » ! ( * ( لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ ) * ) .
آرى پردههاى جهان ماده : آمال و آرزوها ، عشق و علاقه به دنيا ، زن و فرزند و مال و مقام ، هوسهاى سركش و حسادتها ، تعصب و جهل و لجاجت به تو
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 259
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٩